Rodzaje podatku dochodowego na świecie

Podatek dochodowy jest obowiązkowym świadczeniem osoby fizycznej lub prawnej na rzecz państwa. Zależy od dochodu i przysługujących podatnikowi i wykorzystanych odliczeń. Podatek dochodowy jest podatkiem bezpośrednim, czyli obciążającym bezpośrednio podatnika i stanowiącym jego koszt. Kapitalni.org i ich artykuł w bardziej obszerny sposób tłumaczy tą formę podatkową na przykładzie Polski, wraz z używanymi w naszym kraju progami.

Obecnie na świecie współistnieją dwa podstawowe typy podatków dochodowych: podatek cedularny (znany też jako podatek analityczny) oraz podatek globalny (inaczej syntetyczny, unitarny).

Podatek cedularny

W przypadku zastosowania podatku cedularnego, poszczególne źródła przychodów przypisywane są do określonych grup (ceduł), a dochody z każdej z nich są opodatkowane według stawek proporcjonalnych.

Opodatkowanie cedularne podzielić można na finalne i wstępne. W przypadku finalnego, podatnik płaci odrębnie podatek z każdej ceduły, natomiast w przypadku wstępnego, pozostałe po tym opodatkowaniu dochody z poszczególnych ceduł są sumowane i ponownie opodatkowane według stawek progresywnych. Daje to państwu możliwość preferowania jednych oraz dyskryminację innych rodzajów dochodów poprzez ustalanie zróżnicowanych stawek i skal opodatkowania oraz prowadzenie dzięki temu określonej polityki podatkowej.

Podatek cedularny powstał w Anglii w 1842 r. Wszystkie dochody zostały podzielone na 5 ceduł obciążonych różnymi stawkami:

– z użytkowania własności

– z kapitału

– z wolnej działalności zarobkowej

– z pozostałych dochodów z kapitałów

– z płac i pensji urzędniczych

Później Lloyd George w latach 1909–1910 wprowadził tzw. super-tax , który obejmował sumy nadwyżek dochodów osiągniętych z poszczególnych ceduł, podlegających ponownemu opodatkowaniu według skali progresywnej.

Współcześnie w większości krajów (w Polsce od 1992 roku) podatek cedularny zastąpiono podatkiem globalnym.

Podatek globalny

W przypadku podatku globalnego, podstawy opodatkowania nie dzieli się na dochody z poszczególnych źródeł. Podstawą opodatkowania jest suma dochodów z różnych źródeł a podatek obliczany jest na podstawie jednej skali. Podatek globalny ułatwia stosowanie progresji podatkowej czyli metody obliczania wymiaru podatku, w myśl której wysokość należnego podatku wzrasta szybciej niż proporcjonalnie w stosunku do  podstawy opodatkowania np. według skali podatkowej. Innymi słowy, wzrost stawki opodatkowania rośnie wraz ze wzrostem dochodu podatnika – podatnik o wyższym dochodzie będzie odprowadzał większą jego część w formie podatku, niż podatnik o dochodzie niższym w zależności od podatkowej przynależności do progu dochodowego. Naliczenie podatku globalnego jest jednak bardziej skomplikowane niż w przypadku naliczania podatku cedularnego oraz wymaga sprawnej administracji podatkowej.

Globalny charakter miał przedwojenny polski państwowy podatek dochodowy, globalny charakter ma też obecnie obecnie obowiązujący podatek dochodowy od osób fizycznych.